سد وزني - قوسي كريت در نزديكي طبس كه در سال 1350 ميلادي احداث گرديد، با ارتفاع 60 متر تا اوايل قرن بيستم بلندترين سد جهان بوده است و مي‌تواند به عنوان يك نمونه عالي مهندسي ارزش غريزي و طراحي و ساخت بهينه سد، الهام دهنده مهندسين آب در سراسر جهان باشد كه مهمترين چالش‌هاي بشر در قرن بيست ويكم را در پيش رو دارند. بر اساس فلسفه مهندسي ارزش در هر پروژه‌اي هزينه‌هاي غير ضروري وجود دارد و بنظر مي‌رسد در سد كريت با تكيه بر خلاقيت و كار گروهي هزينه‌هاي غير ضروري به حداقل ممكن كاهش داده شده‌اند. ...

   می‌توانید مقاله کامل را از اینجا دانلود کنید

.....................................................................................

سد تأخیری عباسی

نماد نبوغ و خلاقیت ایرانی

سد تأخيري عباسي كه 600 سال پيش احداث گرديد، يكي از نمونه‌هاي عالي خلاقيت، دورانديشي و سخت‌كوشي ايراني است. اين سد 25 متري كه در ميان مردم محلي به طاق عباسي معروف است، يك نمونه بي‌نظير توسعه پايدار محسوب مي‌شود.

ايرانيان در دره‌هاي تنگ، سدها را روي طاق‌هاي آجري احداث مي‌كردند كه بدين‌‌ترتيب نياز به سيستم انحراف در حين احداث مرتفع مي‌گردد. اين روش خلاقانه با كاركرد كاهش بيشينه سيلاب سيلاب در سد عباسي تركيب شده است. سيلاب‌ها با دوره بازگشت 10 سال از زير طاق بصورت آزادانه عبور مي‌كنند. در سيلاب‌هاي بزرگ‌تر، مقداري از حجم سيلاب در پشت سد ذخيره مي‌شود، به اين ترتيب طي صدها سال، سد عباسي، شهر طبس را در مقابل سيلاب‌هاي رودخانه نهرين حفاظت نموده است.

با توجه به اينكه به علت موقعيت خروجي سد، رسوب در پشت سد ذخيره نمي‌شود، مي‌توان انتظار داشت كه براي هزاران سال، اين سازه بي‌نظير بدون نياز به تعمير و نگهداري و مديريت، كاركرد اصلي خود را به انجام برساند.

نكته مهم آنست كه اگر امروز براساس آخرين دستاوردهاي مهندسي سد و سيلاب، سدي براي كنترل سيلاب رودخانه نهرين احداث شود، مشخصات آن بسيار به سد عباسي نزديك خواهد بود.

اميد است عظمت و بزرگي اين سد الهام دهنده همه مهندسين ايراني باشد.

  می‌توانید مقاله انگلیسی را از اینجا دانلود کنید                                                           برگشت